18 maja 2025 roku obchodzona była 81. rocznica jednego z najważniejszych i najbardziej symbolicznych zwycięstw polskiego oręża w II wojnie światowej – zdobycia klasztoru na Monte Cassino przez żołnierzy 2. Korpusu Polskiego.
Bitwa, stanowiła kulminację wielomiesięcznych zmagań alianckich we Włoszech, nie tylko otworzyła drogę do Rzymu, lecz także stała się trwałym symbolem odwagi i poświęcenia polskich żołnierzy. Jej znaczenie upamiętniono m.in. na tablicach Grobu Nieznanego Żołnierza w Warszawie.
W walkach o Monte Cassino brali udział przedstawiciele rodu Dmochowskich. Na stronie internetowej http://krzyz.montecassino.eu, znalazło się wielu uczestników walk o nazwisku Dmochowski, którzy otrzymali „Krzyż pamiątkowy Monte Cassino”.
Odznaczenie zostało ustanowione celem upamiętnienia czynów oręża polskiego, dokonanych przez żołnierzy 2 Korpusu na ziemi włoskiej, ukoronowanych zdobyciem Monte Cassino. Ustanowił go Naczelny Wódz Gen. Broni Władysław Sosnkowski.
Na liście odznaczonych znalazło się dziesięciu przedstawicieli rodziny Dmochowskich.
| Lp. | Stopień | Nazwisko i imię | Rocznik i Nr. Ew. | Nr. Krzyża Monte Cassino | Uwagi | Lokalizacja |
| 51. | ppor. | Dmochowski Jan | 1908/63 | 16187 | 14wbs | |
| 185. | st.uł. | Dmochowski Klemens | 1922/100 | 23739 | 15pup | |
| 201. | uł. | Dmochowski Franciszek | 1918/54 | 23755 | 15pup | |
| 156. | por. | Dmochowski Stefan | 1908/14 | 1257 | 4 Baon. SK. | 3_dsk_oficerowie |
| 1. | ppor. | Dmochowski Zygmunt | 1907/104 | 27060 | 5kz | |
| 195. | bomb. | Dmochowski Wiktor | 1910/105 | 22850 | 5pa_plotn | |
| 150. | kan. | Dmochowski Stanisław | 1907/99 | 22176 | 5pa_ppanc | |
| 137. | kpr. | Dmochowski Józef | 1908/13 | 35115 | 7_pulk_artylerii_ppanc | |
| 10. | ppor. | Dmochowski Wiktor | 1907/103 | 28760 | kwatera_gl_2_brygada_pancerna | |
| 251 | plut. pch. | Dmochowski Aleksander | 1906/7 | 15626 | 2K. | 13wbs |
Najwyższym rangą żołnierzem z wymienionych w powyższej tabeli jest porucznik Stefan Dmochowski, rocznik 1908 z 4. Batalionu Strzelców Karpackich w ramach 3 Dywizji Strzelców Karpackich.
W Kolekcji Akt Personalnych i Odznaczeniowych Centralnego Archiwum Wojskowego Stefan Józef Dmochowski figuruje jako podporucznik rezerwy. Przyszedł na świat w Sokołach (obecny powiat wysokomazowiecki) a jego ojcem był Antoni Józef Dmochowski. Urodził się 1 lipca 1908 roku.
Dzięki zasobom geneteki w łatwy sposób można ustalić jego matkę – Helenę Józefę Sobolewską – i odnaleźć jego metrykę urodzenia.
Rodzice Antoniego Józefa Dmochowskiego wzięli ślub w 1901 roku w parafii Poświątne.
Akt ślubu nr 18/1901 parafia Poświątne
Warto zauważyć, że oboje rodziców było nie tylko piśmiennych, ale potrafili się podpisać po polsku.
Ciekawy jest też akt małżeństwa dziadka Antoniego Dmochowskiego. Małżeństwo zostało zawarte w 1852 roku w parafii Rosochate Kościelne. Franciszek Mikołaj poślubił wówczas Paulinę Mariannę Zaleską. Na uwagę zasługuje jeden szczegół znajdujący się za imieniem i nazwiskiem małżonka – jest to dopisek „Herbu Pobóg”.
Akt ślubu nr 33/1852 parafia Rosochate Kościelne
Pradziadkowie Stefana brali ślub w Zambrowie w 1843 roku. Wybranką Józefa Dmochowskiego była Marianna Zakrzewska.
Por. Stefan Józef Dmochowski zginął w dniu 5 lipca 1944 roku. Stało się to jeszcze przed oficjalnym rozpoczęciem decydującego ataku na Monte Cassino, które miało miejsce 12 lipca 1944 roku.
Udało się wyprowadzić genealogię rodziny porucznika Stefana Józefa Dmochowskiego na wiele pokoleń wstecz. Warto dodać, że żyje aktualnie wielu jego dalekich kuzynów.
Chwała jego pamięci!